UczymyOnline - Konferencje wideo na platformie kursów online
Wideokonferencje na platformie kursów online

Konferencje wideo na platformie kursów online

Z tematem wideokonferencji zetknęłam się w czasie gdy jeszcze pracowałam z Moodle. Nie było jeszcze wtedy hangoutów z Google, ani sesji Facebook Live, więc mało się mówiło o prowadzeniu webinarów, bądź konsultacji online, z użyciem darmowych narzędzi. Dzięki pracy z Moodle miałam okazję po raz pierwszy zetknąć się z oprogramowaniem open source BigBlueButton (w skrócie BBB).

Wideokonferencje BigBlueButton

Duży Niebieski Guzik wystartował w 2007 roku. Został stworzony z myślą o prowadzeniu transmisji live w środowisku akademickim. Od początku swojego istnienia, aż do dzisiaj jest rozwijany pod kątem prowadzenia zajęć dydaktycznych na skalę globalną. Jeśli działasz w środowisku e-learningowym i nie możesz sobie pozwolić na korzystanie z drogich narzędzi webkonferencyjnych, to rozwiązanie BBB może być dla Ciebie interesujące. Przez kilka lat można było odnieść wrażenie, że niewiele się dzieje w tym projekcie, ale ostatnio widzę, że zachodzą w nim coraz większe zmiany. Typowe narzędzia do prowadzenia webinarów, czy konsultacji online nie należą do najtańszych (pomijam tutaj wspomniane wcześniej hangout’y z Google oraz Facebook Live). Trzeba się liczyć z kosztami abonamentu, bez względu na to, czy prowadzisz sesje w danym miesiącu, czy też nie. Jeśli sporadycznie prowadzisz live’y, jest to po prostu nieopłacalne.

BigBlueButton Flash
BigBlueButton Flash

Jak więc wygląda projekt BigBlueButton na tle istniejących rozwiązań webkonferenycjnych? Co prawda sam projekt jest darmowy, jednak trzeba się liczyć z pewnymi kosztami jego wdrożenia.

Minimalne wymagania

Oprogramowanie BBB jest dostępne w Internecie za darmo, ale musisz jeszcze gdzieś je zainstalować. Na typowym hostingu nie masz możliwości instalacji własnego oprogramowania – pozostaje więc zakup serwera dedykowanego lub VPS, gdzie możesz uruchomić specjalny system operacyjny, na którym będzie działać BBB. Oprogramowanie można uruchomić w systemie operacyjnym Ubuntu w wersji 16.04 64-bit. Oczywiście nie oznacza to, że w innym systemie jest to niemożliwe. Po prostu na Ubuntu zostało przetestowane i działa prawidłowo.

Tak więc minimalne wymagania serwera wyglądają następująco:

  • Ubuntu 16.04 64-bit OS
  • 4 GB RAM + swap (rekomendowane jest 8 GB)
  • Procesor Quad-core 2.6 GHZ
  • Wolne porty TCP: 80, 443 oraz 1935
  • Wolny port 7443 jeśli konfigurujemy SSL (domyślnie zostanie użyty 5066)
  • Wolne porty UDP: 16384 – 32768
  • Port 80 nie może być używany przez inną aplikację, np. Apache.
  • min. 500GB dysku na nagrania

Flash czy HTML5

Klient BigBlueButton jest napisany we Flashu, równolegle rozwijana jest też wersja HTML5.

Flash jest obecny od wielu już lat i obsługiwany jest przez większość przeglądarek dostępnych na rynku (FireFox, Chrome, Safari, Edge oraz IE) oraz systemów operacyjnych (Windows, Mac OS X, Linux, Chromebook). W Chromie oraz Microsoft Edge Flash jest wbudowany, więc też nie trzeba zaprzątać sobie głowy aktualizacjami.

BigBlueButton z Flashem całkiem dobrze radzi sobie na urządzeniach desktopowych. Jednak uruchamianie Flasha na urządzeniach mobilnych nie jest już takie oczywiste. Dodatkowo trzeba się liczyć z tym, że Flash w 2020 czeka EOL, więc cały projekt BBB powinien do tego czasu zmigrować do HTML5.

Funkcjonalności BigBlueButton

Jak na projekt open source BigBlueButton daje nam całkiem ciekawy wachlarz różnych funkcjonalności:

  • Przeprowadzanie webkonferencji z wykorzystaniem dźwięku i obrazu. BigBlueButton wykorzystuje technologię WebRTC (otwarty standard umożliwiający komunikację w czasie rzeczywistym) dla transmisji live z wideo i audio. Uczestnicy spotkania mają możliwość dołączenia do konferencji z wykorzystaniem własnej kamerki internetowej i mikrofonu. Mogą więc nawzajem się słyszeć i widzieć na ekranie. Oczywiście ma to sens, gdy mamy do czynienia z grupą kilku, maksymalnie kilkunastu osób w sesji wideo (chociaż nie ma ograniczeń w kwestii liczby użytkowników z kamerkami – jest to wyłącznie kwestia wydajności). Poniżej przykład sesji z użyciem obrazu z 15 kamerek internetowych.
Wideokonferencja BigBlueButton
Wideokonferencja BigBlueButton

Przy 100, czy 150 użytkownikach można przeprowadzić jedynie klasyczną transmisję, w której prezenter korzysta z kamerki, a pozostali użytkownicy uczestniczą tylko w sesji audio.

  • Prezenter ma do dyspozycji wirtualną tablicę, na której może kreślić notatki w czasie rzeczywistym. Może też wgrać własną prezentację (najlepiej w formacie PDF) i przechodzić pomiędzy poszczególnymi slajdami. Prezentacje w formacie Word czy PowerPoint są konwertowane do postaci PDF, więc trzeba się liczyć  z tym, że wszelkie animacje użyte w prezentacji, nie będą się wyświetlać.
  • Prezenter może też udostępnić pulpit swojego komputera. Musi mieć tylko zainstalowane i uruchomione środowisko Java. Co prawda nie da się zablokować udostępniania ekranu do wybranej aplikacji, ale można wyznaczyć obszar udostępniania i w obrębie tego obszaru umieścić daną aplikację.
  • Sesja może być nagrywana i odtwarzana w późniejszym czasie. Zapisany materiał jest odtwarzany w przeglądarce za pomocą specjalnego playera osadzonego na stronie. Zarejestrowane są wszystkie aktywności związane z sesją: prezentacja, czat, obraz z kamerki internetowej, udostępniany pulpit komputera prezentera.

Integracja z WordPress

Wtyczka BigBlueButton dla WordPress
Wtyczka BigBlueButton dla WordPress

Dzięki wtyczce BigBlueButton dla WordPress można tworzyć pokoje konferencyjne bezpośrednio z poziomu panelu administracyjnego WordPress. Wtyczka posiada też ciekawą funkcjonalność, która pozwala dołączać do pokoju konferencyjnego na różne sposoby. Wszystko zależy od tego jaką rolę w WP posiada dany użytkownik. Jedni mogą się logować na platformę automatycznie, a inni mogą potrzebować hasła. Na swojej platformie kursów online mam właśnie zaimplementowaną funkcję automatycznego logowania do systemu wsparcia technicznego. Systemu używam dla prowadzenia sesji live z klientami kursów online. Moją platformę wsparcia technicznego stanowi serwer VPS + Ubuntu 16.04 + BigBlueButton – w sumie koszt ok. 29zł brutto, więc jest to bardzo tanie rozwiązanie do prowadzenia konsultacji online.

Z poziomu Panelu Administracyjnego WordPress można również zarządzać nagraniami, a z pomocą dodatkowych shortcode’ów można je wyświetlać w różnych częściach strony bądź w panelu bocznym strony.

Wydajność BigBlueButton

Ile użytkowników można obsłużyć na jednej platformie? Tutaj wszystko zależy od konfiguracji sprzętu na jakim platforma jest zainstalowana, co w danej sesji się dzieje (udostępnianie ekranu, czy też prezentacja) oraz w jaki sposób dołączają do sesji uczestnicy spotkania. Do sesji BigBlueButton można dołączyć w trybie udostępniania mikrofonu lub bez mikrofonu (listen only). Dodatkowo można udostępniać obraz ze swojej kamerki internetowej. Znacznie więcej ‘streamów’ będzie generować sesja użytkowników dołączających w trybie udostępniania mikrofonu i obrazu z kamerki internetowej, niż użytkowników dołączających wyłącznie w trybie listen only. Oczywiście w trybie bez udostępniania mikrofonu będzie mogła wziąć udział znacznie większa liczba użytkowników.

Najlepiej jest przetestować na grupie od kilku do kilkudziesięciu osób, zalogowanych do systemu. Jeżeli CPU dojdzie do 80%, prawdopodobnie zaczną się problemy z transmisją audio. To znak, że platforma osiągnęła swoje maksimum.

BigBlueButton jest świetnym rozwiązaniem (w moim odczuciu…) do budowania zamkniętych, wirtualnych klas. Możesz np. tworzyć sesje live dla klientów premium lub prowadzić indywidualne konsultacje z klientem (zamiast skype). Natomiast nie widzę tutaj przestrzeni do prowadzenia webinarów dla 200, 500 czy 1000 uczestników. Tutaj zdecydowanie lepiej poradzą sobie dedykowane, komercyjne systemy typu ClickMeeting, WebinarJam itp.

15 komentarzy o “Konferencje wideo na platformie kursów online”

  1. A jak skorzystać z BigBlueButton w Moodlach ..? W jaki sposób założyć własną sesję..? W jaki sposób udostępniamy innych słuchaczy? Domyślam się więc, że trzeba mieć dostęp do już zainstalowanego BBB na jakimś serwerze (?), Czy się mylę..?

    1. Tak, BBB to osobna instalacja na serwerze, który spełnia określone wymagania. Ruszy na serwerze z Ubuntu 16.04, ale na wyższej wersji już nie (jest to możliwe, ale trudne do uzyskania). Jeśli platforma Moodle jest postawiona na jakimś hostingu lub na jakiejś szkolnej maszynie z inną dystrybucją niż Ubuntu 16.04, to trzeba dodatkowy serwer na BBB.

      1. Bardzo dziękuję za szybką odpowiedź. Teraz w czasach epidemii musimy szybko działać, musimy się szybko na coś zdecydować. Pewnie zainteresowanie takimi narzędziami wzrosło kolosalnie w marcu 2020.. I mam jeszcze bardzo istotne pytanie! A co Pani sądzi o Adobe Connect Pro …? Które z tych dwóch narzędzi jest lepsze..?

        1. Nie miałam osobiście do czynienia z Adobe Connect Pro. BBB powstało z myślą o szkoleniach na żywo w środowisku szkolnym, akademickim. Do jakich zastosowań ma być przeznaczona platforma? E-learning, czy raczej biznesowe spotkania na żywo?

          1. Zdecydowanie mi chodzi o e-learning. A jeszcze ostatnio słyszałem że bardzo dobre są Webex-y firmy CISCO (słyszałem że nawet najlepsze, ale dopiero teraz udostępnili je za darmo). No i Zoom-y podobno polecane na samym Harvardzie, też podobno są niezłe. To już strasznie trudno teraz wybrać. Jutro po raz pierwszy będę testował BBB. Podzielę się wrażeniami i może będę miał też jakieś pytania. Serdecznie pozdrawiam.

          2. No więc, udało się :). W sumie używałem już BBB cztery razy i działa fajnie, można na tym pracować. Tylko że za trzecim razem wywaliło mi Blue-screena pod koniec wykładu i wszystko przerwało, nawet już nie mogłem zapisać tego co zrobiłem i nie mogłem nic studentom powiedzieć, dopiero później, bo musiałem znowu wystartować komputer i nawiązać połączenia. Nie wiem, dlaczego tak się stało? Mam nadzieję, że nazwa Big-BLUE-button nie pochodzi od BLUE-screena :). Ale oprócz tego działa fajnie. Gdzieś przeczytałem że może być tylko 10 osób na spotkaniu, ale to przecież NIE prawda..?

  2. Dzisiaj zaliczyłem pierwszy test BBB z niewielką grupą studentów. Wcześniej byłem straszony, że BBB “mało funkcjonalny” i że “nie pociągnie” 🙂
    Ten krótki test jest jednak względnie obiecujący, a na pewno – o czym Pani pisze – pokazuje dobrą alternatywę dla płatnych rozwiązań.
    Nie mogę odnaleźć (na razie) trzech funkcjonalności:
    1) Pisze Pani, że wszyscy uczestnicy mogą się wzajemnie widzieć?
    Pomijam fakt, że część uczestników miała problem z połączeniem się w trybie audio i video (prawdopodobnie ograniczenia po ich stronie oraz to, że część korzystała ze smartfona?)
    Ale pozostali “widzialni” zgłaszali, że widzą tylko prowadzącego? Gdzie jest/może być problem?
    2) Czy jest jakaś możliwość zachowania podglądu ekranu startowego (tego z chatem, miniaturami użytkowników) podczas np. prezentacji programu (np. PowerPoint)?
    3) Czy jest możliwość przekazywania uczestnikom plików podczas sesji?

    Pozdrawiam

    1. Niestety, za szybko wysłałem, może uda mi się w taki sposób zrobić autokorektę:
      1) Przed pisaniem tutaj obejrzałem wcześniej jakieś filmy w Sieci na temat BBB. Jednak w opcjach, w miejscu “Zarządzaj uczestnikami” / “Zablokuj uczestników” nie ma opcji dostępności kamer, a opcja w anglojęzycznych tutorialach “See other viewers webcams” nie istnieje. Zresztą nie wiem, czy ona rozwiązuje ten problem, bo ja miałem podgląd innych, oni tylko mnie.
      2) Sprawa dokowania plików prezentacji nieaktualna – już wiem 🙂 Poza innym pytaniem – czy da się rzeczywiście odtworzyć jakiś film na YT (np. z mojego kanałU)? Pytam, gdyż na razie mam na razie złe doświadczenia z MSN i Skype (próbowałem przez udostępnianie pulpitu)
      3) Pytanie o podgląd ekranu startowego aktualne. Tym bardziej, że nie ma (chyba) opcji udostępniania fragmentu ekranu (mozę wtedy można by jakoś ten swój ekran współdzielić…?

      1. Testowałam jeszcze na wersji z klientem Flash i opcja z multicam działała bez problemu, natomiast wersję HTML mam dopiero w planie (jak skończę z OpenMeetings Apache…). Dodam tylko, że testowałam na swoim serwerze z Ubuntu 16.04. Najwidoczniej masz coś niedokonfigurowane w bbb-conf, bo ta opcja na pewno działa i nawet na ich twitterze jest pełno screenów od userów, które to udowadniają: https://twitter.com/bigbluebutton. Fragment ekranu również dało się współdzielić, myślę że nie usunęliby tej funkcjonalności. Na razie dużo nie podpowiem, ponieważ tak jak mówię – testy przede mną, a BBB ma specyficzne wymagania, więc muszę postawić osobną maszynę.

        1. Widzę że tu jest kolizja imion, teraz dwóch Pawłów tu pisze. Ja tu byłem ponad tydzień wcześniej. U mnie też kamery działały. Z reszta nieco trudno sobie wyobrazić, że mają nie działać, skoro ty ich widzisz. Bo przecież to jest tak że wszyscy widzą to samo w oknie prezentacji BBB. Natomiast problem “startowego ekranu” jak to nazywasz, może ominąć w ten sposób, że wszystkie inne programy zwijasz to trybu częściowego okna “przywróć w dół”, a nie tak żeby zajmowały pełny ekran. Wtedy wszystkie inne okna odchylasz sobie tak, żeby widzieć ten czat w BBB. Czyli tylko okno przeglądarki z BBB zostawiasz jako maksymalne. Jest to trochę niewygodne, bo niektóre programy znacznie lepiej wyglądają, gdy są ustawione na pełny ekran. Natomiast operacje z plikami nie powinny stanowić problemu, bo wszystko inne działa tak samo, nie zależnie o tego, czy udostępniasz swój ekran uczestnikom spotkania, czy nie. Za to jak za dużo się dzieje, to komputer może nie dać sobie z tym rady (może prędzej przepustowość sieci). Używałem już BBB cztery razy. Za trzecim razem wywaliło mi Blue-Screena !!! Nie wiem, dlaczego tak się stało?

  3. Szukałem narzędzia, które można zintegrować z platformą moodle i bbb wydał mi się sensowną sprawą. Zintegrowałem i przetestowałem z wykorzystaniem serwera w wersji demo, czyli na domyślnych ustawieniach wtyczki w moodle. Działaś fajnie działało, ale ze względu na obciążenie tego serwera BBB w wersji demo jest problem i jak się okazuje nie jest to dobry pomysł. Wpadłem więc na ten sam pomysł co Pani. Oczywiście nie kupiłem jeszcze żadnego serwera VPS na razie, tylko testowałem na vitrualu na swoim komputerze. OS ubuntu server 16.04. Instalacja bbb przebiegła prawidłowo. Nawet mogę zintegrować to z moodle, które stoi testowo na xamp-ie. Fajnie się to razem łączy, ale niestety nie wszystko działa. Nie ma możliwości prowadzenia rozmowy, nie ma mowy o udostępnianianiu pulpitu i włączeniu kamery. Kiedy próbuję to robić wyskakuje mi informacja, że takie coś jest dostępne tylko w przypadku wykorzystania połączenia https://. Czy Pani potwierdza taką informację. Czy bez SSL nie pójdzie. Czy może Pani ewentualnie coś w tej materii podpowiedzieć .

    1. Dokładnie – trzeba mieć SSL.
      Cytując BBB: “without configuring SSL on the server, you can’t use web real-time communications (WebRTC) for sharing microphone, webcams, or screen”. Swoją pierwszą instalację testowałam na VPS (KVM Mini). Wszystko działało bez zarzutu.

  4. Wykorzystuję BBB na paltformie Moodle już od przeszło dwóch miesięcy, i dopiero w zeszłym tygodniu, przy okazji udostępniania ekranu z odtwarzanym nagraniem, dowiedziałem się od studentów, że nie ma dźwięku – wszystko jest głuche. Zacząłem drążyć temat i gdzieś wyczytałem, że środowisko Windows uniemożliwia przesyłanie dźwięku pomiędzy aplikacjami. Rozwiązaniem jest zastosowanie VB-Audio Virtual Cable który “podsłuchuje” dźwięk aplikacji i przesyła ją do drugiej . Zainstalowałem sterownik VB-Audio Virtual Cable, zmieniłem w ustawieniach Dźwięk na Cable Input i Cable Output. Rozwiązanie to działa, dźwięk z odtwarzanego filmu studenci słyszą, lecz niestety okupione jest to wieloma bardzo uciążliwymi problemami. Po pierwsze jestem niemy, mam odłączony mikrofon, nie mogę dołączyć podczas odtwarzania nawet słowa komentarza. Po drugie jestem głuchy, nie dociera do mnie dźwięk odtwarzanego nagrania. Na dodatek przełączanie się pomiędzy mikrofonem a “wirtualnym kablem” mogę zrobić tylko po wylogowaniu się z wideokonferencji w BBB. W prezentacjach w PowerPoint umieszczam często bardzo krótkie filmiki. One są również głuche. A każdorazowe wylogowywanie się z BBB co np. dwa slajdy aby przełączać dźwięk nie wchodzi w rachubę. Jak rozwiązać ten problem? Słyszałem od znajomych, używających MS Teams, że tam nie ma takiego problemu. Wystarczy zaznaczyć w odpowiednim miejscu opcję “dołącz dźwięk systemowy” i problem jest rozwiązany. Na ten moment brakuje mi pomysłów, a obsługa platformy Moodle na uczelni rozkłada ręce.

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Privacy Policy Settings